Spór o cenę śmieci

Może nam się wydawać, że śmieci to tylko niepotrzebne nikomu przedmioty, substancje itd. Dla firm z branży gospodarowania odpadami śmieci to pieniądze, i to duże. A wszędzie tam, gdzie chodzi o pieniądze, często pojawiają się problemy. Na naszym podwórku właśnie toczy się spór o klasyfikację śmieci. Bowiem właśnie od tej klasyfikacji zależy ich cena. Firma Waldemara Stracha, zajmująca się m.in. odbieraniem od mieszkańców Częstochowy śmieci, nie wywozi już swoich odpadów do Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego w Sobuczynie. To nie chce ich przyjmować, bo ma odmienne zdanie co do ich klasyfikacji. CzPK nie walczy jednak o swoje pieniądze, bo te bez względu na klasyfikację odpadów dostaje takie same, ale o pieniądze dla Marszałka Województwa Śląskiego.

Wytwarzającego odpady interesuje zwykle tylko to, gdzie może je wyrzucić i ile go to kosztuje. Nie każdy z nas interesuje się długą drogą, jaką potem przechodzą nasze śmieci. Z koszy trafiają one do śmieciarek firmy wywożącej odpady. Te z kolei częściowo je segregują, a to, co zostanie, sprzedają wysypisku śmieci. W zależności od tego, jaki rodzaj śmieci chce sprzedać firma wywozowa, istnieją inne stawki. A wszystko klasyfikuje się odpowiednimi kodami. My płacimy firmom, a one płacą wysypisku. Wysypisko z kolei odprowadza do Urzędu Marszałkowskiego tzw. opłatę marszałkowską czyli po prostu opłatę za korzystanie ze środowiska. Pieniądze z opłaty marszałkowskiej są rozdzielane gminom na różne projekty i działania związane z ochroną środowiska. Opłata marszałkowska w zależności od kodu śmieci może się różnić np. o 38, 50 zł na tonie. W tym momencie każdy przedsiębiorca stara się, aby jego śmieci były klasyfikowane do „tańszego” kodu. Przepisy w tym temacie nie są jednak jednoznaczne. 
<+tit>Drobna różnica, a ile zmienia
<+text>Problem z odpowiednią klasyfikacją odpadów pojawił się w 2008 roku, kiedy firma Waldemara Stracha, odbierająca śmieci m.in. od mieszkańców Częstochowy, zaproponowała składowisku w Sobuczynie sprzedaż śmieci pod kodem 19 12 12 (odpady z mechanicznej obróbki, czyli częściowo wysegregowane), a nie jak do tej pory pod kodem 20 03 01 (niesegregowane, zmieszane odpady komunalne, czyli wszystko to co wrzucamy do śmietnika). Jako wyjaśnienie takiej zmiany Waldemar Strach podał częściowe wysegregowanie strumienia odpadów w wybudowanej przez siebie sortowni w Konopiskach. Zarząd Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego uznał, że takie działanie jest bezprawne, bo śmieci według nich były praktycznie nieprzesortowane. 
— Dostawca poinformował nas, że ze zmieszanych odpadów komunalnych wysegregował tylko tapczan i na tej podstawie dokonał zmiany kodu. Sfotografowaliśmy śmieci przywiezione przez firmę pana Stracha, i to były zwyczajne śmieci komunalne, takie jak każdy z nas wrzuca do kontenerów — mówi Krzysztof Sznilik, dyrektor ds. techniczno-eksploatacyjnych CzPK.
W celu wyjaśnienia wątpliwości, jakie śmieci można uznać za te po mechanicznej obróbce, obie strony postanowiły zwrócić się z pytaniem do Urzędu Marszałkowskiego. Ten odesłał pismo do Ministerstwa Środowiska. Na odpowiedź trzeba było czekać aż rok. 
Odpowiedź jest, ale niestety niejasna. Efekt jest taki, że CzPK dalej uznaje przekodowanie za niezgodne z prawem, a firma Waldemara Stracha wozi swoje śmieci pod kodem 19 12 12 na inne wysypiska. Oczywiście nadrzędną sprawą są pieniądze. Różnica między kodem 19 12 12 i 20 03 01 to w skali roku 2 310 000 zł (wg wyliczeń zarządu CzPK, który wziął pod uwagę dotychczasową ilość przyjmowanych od Waldemara Stracha śmieci). O tyle zmniejszyłyby się każdego roku opłaty wysyłane do Urzędu Marszałkowskiego. 
— Jeżeli okaże się, że taka zmiana kodu odpadów jest zgodna z prawem, to wszystkie firmy zajmujące się wywozem odpadów będą ją stosować. Wtedy opłata za gospodarcze korzystanie ze środowiska zmniejszy się o miliony złotych. Dziwi nas bardzo fakt, że do tej pory Marszałek Województwa Śląskiego nie zajął w tej kwestii jednoznacznego stanowiska. My jako składowisko na tym nie stracimy ani nie zyskamy. Nasze wynagrodzenie byłoby takie samo, zmieniłaby się tylko opłata dla marszałka. Jeżeli ta opłata znacznie się zmniejszy, zapewne będzie to oznaczało mniej inwestycji w dziedzinie ochrony środowiska, ale nie nam to oceniać. Chcemy działać zgodnie z prawem. To do marszałka należy decyzja — mówi Krzysztof Sznilik. — Jeżeli Marszałek potwierdzi, że takie działania są zgodne z prawem, będziemy przyjmować od pana Stracha odpady pod kodem 19 12 12. Jeżeli jednak okazałoby się, że marszałek uważa takie działania za niezgodne z prawem, to my ponieślibyśmy wszelkie konsekwencje. To my jesteśmy odpowiedzialni za odprowadzanie opłaty marszałkowskiej. Dlatego na razie wstrzymaliśmy współpracę z panem Waldemarem Strachem na zaproponowanych przez niego warunkach — dodaje. 
<+tit>Niejednoznaczne przepisy są furtką do różnych interpretacji
<+text>Skąd sporne kodowanie odpadów? — Wykładnia ministerialna wykazała, że aby można było zmienić kod odpadu pozostającego po mechanicznej obróbce zmieszanego odpadu komunalnego na kod 19 12 12, należy wydzielić ze zmieszanych odpadów komunalnych pozostałe odpady tj. papier i tekturę, metale żelazne i nieżelazne, tworzywa sztuczne i gumę, szkło, drewno zawierające substancje niebezpieczne, drewno pozbawione substancji niebezpiecznych, tekstylia, minerały (piasek i kamienie), odpady palne, inne odpady zawierające odpady niebezpieczne — wyjaśnia Krzysztof Sznilik. — Teraz pan Waldemar Strach wydziela tylko jeden czy dwa rodzaje odpadu. Problem w tym, że inspekcja Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w zakładzie Waldemara Stracha nie wykazała niepoprawności. To znaczy, że ma on przyzwolenie na stosowanie kodu 19 12 12. Pod takim właśnie kodem wozi swoje odpady na inne składowiska. My chcielibyśmy, aby marszałek – jako odbiorca opłaty marszałkowskiej – wypowiedział się w tej sprawie i w ten sposób wyjaśnił wszelkie wątpliwości. Wydaje nam się, że pozwolenie na dalsze stosowanie tego kodu wynika z faktu, że wykładnia ministerialna została źle, bądź częściowo zinterpretowana. W tej sytuacji nie pozostaje nam nic innego, jak czekać, aż marszałek zajmie w tej sprawie jednoznaczne stanowisko — dodaje. 
— Firma pana Stracha jest naszym partnerem i będziemy dalej z nią współpracować, ale tylko w oparciu o obowiązujące przepisy prawa — podsumowuje Krzysztof Sznilik. 
Urząd Marszałkowski zapewnił, że w najbliższych dniach odpowie na pytanie, co będzie dalej ze spornym kodem.

Wymiar roczny uszczuplenia opłaty środowiskowej, jaki spowoduje działalność zmiany kodu odpadu, to kwota (wg wyliczeń zarządu miejskiego składowiska w Sobuczynie) 2310 000 zł/rok wg wyliczenia [5000 Mg x 38, 50 zł x 12 miesięcy] gdzie:
– aktualna wysokość opłaty środowiskowej za odpad o kodzie 19 12 12 – to kwota 61, 50 zł/tonę
– aktualna wysokość opłaty środowiskowej za odpad o kodzie 20 03 01 – to kwota 100, 00 zł/tonę
<+pod>MONIKA WESOŁOWSKA
„Życie Częstochowskie”